ر.ویدی
شکستن خط سرخ اسلامآباد؛
پیام راهبردی عملیات طیارات بی پیلوت
و آغاز معادلهٔ نوین قدرت در جنوب آسیا
۲۰ جون ۲۰۲۶
دو پیام عمده کابل به پاکستان و جهان
عملیات بیپیشینهٔ طیارات بی پیلوت وزارت دفاع افغانستان در عمق خاک پاکستان و هدف قرار دادن مراکز وابسته به داعش خراسان در بلوچستان و خیبرپختونخوا، تنها یک اقدام نظامی دفاعی پنداشته نمیشود؛ بلکه نمایانگر دگرگونی در معادلات امنیتی منطقه و آغاز فصل تازهای از رقابتهای راهبردی در جنوب آسیا است.
این رویداد، در گام نخست، حامل پیامی روشن در مورد تغییر ظرفیتهای نظامی و تخنیکی افغانستان است. بر بنیاد این روایت، کابل تلاش دارد نشان دهد که در برابر تهدیدهای فرامرزی، توان پاسخگویی در خارج از محدودههای سنتی جنگ را نیز دارد. عبور طیاره های بی پیلوت از حریم هوایی پاکستان و انجام عملیات موفقانه در نقاط تعیینشده، پرسشهای تازهای را پیرامون محاسبات امنیتی و آمادگی دفاعی اسلامآباد در سطح منطقه مطرح ساخته است.
از سوی دیگر، این عملیات یک پیام سیاسی و دیپلوماتیک نیز با خود دارد. افغانستان با مطرح ساختن حضور عناصر داعش خراسان در خاک پاکستان، در تلاشاست توجه افکار عمومی و نهادهای بینالمللی را به پیچیدگیهای امنیتی و فعالیت گروههای تندرو درساحه تحت نفوذ پاکستان جلب نمایند.
کابل با این اقدام به ناظران بینالمللی سیگنال میدهد که بر خلاف ادعاهای اسلامآباد، کانون اصلی هدایت تروریسم منطقهای به پاکستان منتقل شده است.
این امر بخشی از نبرد روایتها میان کابل و اسلامآباد در مورد منشأ تهدیدهای امنیتی و مسئولیت مبارزه با آنها شمرده میشود.
در سطح راهبردی، چنین تحولاتی میتواند روابط پُرتنش افغانستان و پاکستان را وارد مرحلهٔ نوینی سازد؛ مرحلهای که در آن، تواناییهای نوین نظامی، رقابتهای استخباراتی و پیامهای سیاسی، نقش تعیینکنندهتری در شکلدهی معادلات منطقه خواهند داشت.
در پایان، فارغ از برداشتها و روایتهای متفاوت دو جانب، یک واقعیت روشن است: امنیت جنوب آسیا وارد مرحلهای حساس و پیچیده گردیده است؛ مرحلهای که هر اقدام نظامی، افزون بر بُعد تاکتیکی، پیامدهای ژرف سیاسی و جیوپولیتیکی برای منطقه و جهان در پی خواهد داشت.