ښاغلی پوهنمل راز محمد فیضي
د وطن مینه: اسلامي او انساني ارزښت
زما لپاره د وطن مینه له هر څه نه لوړه او بې بدله ارزښت لري. کله چې د وطن خبره راځي، هر مسلمان خپل ژوند او ځان د خپلې خاورې د ساتنې لپاره قرباني کوي. دا یوازې د مسلمانانو ځانګړتیا نه ده؛ ټول انسانان، که دیني وي او که غیر دیني، د خپل وطن د ژغورنې لپاره چمتو دي. دوی خپل ځواک، وسلې، او حتی ژوند د اجنبیانو او یرغلګرو پر وړاندې د دفاع لپاره کاروي. زه خپله ویاړم چې د وطن مینه زما د هرې کورنۍ او شخصي مینې تر ټولو مهمه برخه ده، او د دې مینې احساس د اسلام او انسانیت دواړو څخه سرچینه اخلي. اسلام صریحاً د وطن دفاع فرض ګرځولې ده، ځکه چې خاوره او وطن د ټولنې د ژوند، امنیت او وقار بنسټ دی. کله چې د وطن خبره راشي، هر څوک ادعا کوي چې وطنپرست دی. خو رښتینې مینه هغه وخت څرګندېږي چې انسان له خپل وطن څخه لرې وي، یا د مهاجرت په حالت کې د وطن د بیا لیدو هيله ولري. د مهاجرت او بې وطنۍ درد یوازې هغه څوک پوهېږي چې د خپل وطن له خاورو، ښارونو او خلکو څخه جلا شوی وي. مهاجرین د وطن لیدو لپاره نه یوازې پیسې لګوي، بلکې د زړه ټول ارمانونه یې د خپل وطن د خوشحالۍ او امنیت سره تړلي وي. د فرانسوي فیلسوف ژان ژاک په وینا، وطن هغه ځای دی چې: “هیڅوک دومره شتمن نه وي چې بل انسان واخلي، او هیڅوک دومره غریب نه وي چې خپل وقار له لاسه ورکړي.” په دې تعریف کې وطن یوازې خاوره نه ده، بلکې د انسان د ژوند، امنیت، تودوخې، ډوډۍ، آرام او وقار ځای دی. وطن هغه حقیقت دی چې که څوک یې له لاسه ورکړي، خپله هویت او وقار هم له لاسه ورکوي. اسلامي او انساني اړخ 1. اسلامي فریضه: د وطن دفاع د مسلمانانو لپاره فرض دی. د خپل وطن ساتنه نه یوازې د جسم ساتنه ده، بلکې د ایمان ساتنه هم ده. د اسلامي تعلیماتو له مخې، د وطن ساتنه د خلکو د ژوند، عزت او شتمنۍ ساتنه ده. 2. انساني مسؤلیت: انسان باید د وطن د پرمختګ، سولې او یووالي لپاره هڅه وکړي. دا هڅه یوازې په وسلو نه، بلکې په تعلیم، کار، اقتصادي پرمختګ او ټولنیزو خدمتونو کې هم کېږي. 3. ارواپوهنیز اغېز: د وطن سره مینه د انسان د ذهني سکون او هویت مهمه سرچینه ده. هغه څوک چې وطن ته مینه لري، په هر حالت کې امیدمن او باډاډه وي، د ستونزو په وړاندې مقاومت کوي، او د ټولنې د مثبتو بدلونونو برخه ګرځي. پایله وطن یوازې خاوره نه ده؛ وطن د مینې، وقار، ژوند، امنیت او ارامۍ سمبول دی. رښتینې وطنپالنه د هر انسان د روح او زړه اړخ ته تړاو لري، او دا مینه د اسلام او انسانیت تر ټولو مهم ارزښت ګڼل کېږي. هر څوک چې وطن ته مینه ولري، نه یوازې د خپل ځان، بلکې د ټولنې د خیر او خوشحالۍ لپاره هم قرباني ورکوي. وطن د انسان هویت، وقار او ژوند ته معنی ورکوي؛ د وطن مینه هغه ځواک دی چې انسان ته د ژوند هر سخت حالت پر وړاندې مقاومت ورکوي او د ټولنې د پرمختګ لپاره الهام بښي.