محترم عبدالقیوم میرزاده
حملات هوایی پاکستان و تشدید انزجار و نفرت مردم
هلند، فبروری ۲۰۲۶
در حملات هوایی ۲۲ فبروری ۲۰۲۶پاکستان در مناطق بهسود و گردی کاس ولایت ننگرهار، مناطق برمل و ارگون ولایت پکتیکا و نواحی سرحدی ولایت خوست تماماً منازل مسکونی و یک مدرسه تخریب گردیده و ده ها تن از مردم بیگناه عادی اعم از اطفال، زنان و ریش سفیدان شهید شده اند. تنها درمنطقهٔ بهسود ولایت ننگرهار ۱۸ نفراز یک خانواده اعم از اطفال و زنان جام شهادت نوشیده اند. همچنان این حملات وحشیانه ضد انسانی پاکستان زندگی مردم عادی راتحت تأثیر قرار داده مناطق سرحدی افغانستان که قبلاً با فقر، کمبود مواد ارتزاقی و خدمات صحی دستوپنجه نرم میکرد و با اخراج سیل آسای مهاجرین افغان از پاکستان بد تر از قبل گردیده بود، با این حملات هوایی ضد انسانی پاکستان آسیب های بیشتر دیده و مردم ومنطقه با تخریب خانهها، آوارگی خانوادهها، آسیب های جسمی و روحی به اطفال و ایجاد ترس دائمی در میان ساکنان محلی روبرو گردیده است. که این حملات در مناطق مسکونی با این پیامد ها به هیچوجه توجیه پذیر نبوده و مردم نفرت و انزجار خویش را علیهٔ پاکستان ابراز داشته و از حکومت و قوای مسلح مطالبه دارند تا انتقام و خون بهای آنها را از پاکستان و پاکستانیان شر طلب بگیرد.
حملات هوایی ۲۲ فبروری و سایر اقدامات نظامی پاکستان در خاک افغانستان، موضوعی است که از منظر حقوقی، انسانی و منطقهای واقعاً بهشدت قابل تقبیح است وهیچ توجیهی نمی تواند داشته باشد. همین اصل باعث گردیده است تا تمام مردم افغانستان نفرت و انزجار شدید خویش را نسبت به این اقدامات غیر انسانی ابراز دارند. چنین اقداماتی، صرفنظر از توجیهات امنیتی که پاکستانی های شر افروز بصورت متداوم و متواتر آنرا در داخل پاکستان و در ستیژ های بین المللی مطرح میکند، پیامدهایی عمیق و چندلایه برجای میگذارد که نمیتوان به سادگی از کنار آنها گذشت.
یکی از پایههای نظم جهانی، احترام به حاکمیت ملی کشورهاست؛ اصلی که در منشور سازمان ملل متحد تصریح شده است. هرگونه عملیات نظامی در قلمرو یک کشور مستقل بدون رضایت رسمی آن، میتواند نقض آشکار این اصل تلقی شود. تداوم چنین رویکردی نهتنها به بیاعتمادی سیاسی دامن میزند، بلکه اعتبار قواعد حقوق بینالملل را نیز تضعیف میکند. امنیت منطقوی نمیتواند بر پایه اقدامات یکجانبه و خارج از چارچوبهای پذیرفتهشده جهانی بنا شود. تجربههای تاریخی نیز نشان دادهاند که اقدامات نظامی خارجی خاصتاً از جانب همسایگان، اغلب به تشدید تنش ها، دشمنی ها و افزایش خشونت ها میانجامند، که پاکستان ثمرهٔ این اقدامات نظامی پنجاه سالهٔ خویش را بر علیهٔ افغانستان در وجود تحریک طالبان پاکستانی، جبههٔ آزادیبخش بلوچستان، لشکر آزادیبخش بلوچستان، لشکر جهنگوی، جنبش متحد قومی و ده ها گروه ها و سازمان های مسلحانه اکنون بخوبی حاصل میداردکه روزانه از میان نظامیان پاکستانی ده ها قربانی میگیرد.
فراتر از مباحث حقوقی و سیاسی، تمام قربانیان حملات هوایی پاکستان در افغانستان همه کودکان، زنان، ریش سفیدان، همه غیر نظامیان اند. نظامیان پاکستانی و نشرات وابسته به آنها ادعای کاذب دارند که گویا بر هفت مرکز مربوط تحریک طالبان پاکستانی حمله کرده اند. اما هیچنوع سند و یا عکسی از قربانیان و شهدای این حملهٔ وحشیانهٔ خویش را ارائه نکرده اند که کدام عضوء تحریک طالبان پاکستانی در میان قربانیان بوده باشد. ویرانی خانههای مسکونی مردم فقیر، آوارگی خانوادهها، تخریب مکاتب و مراکز صحی، و ایجاد ترس مزمن در میان ساکنان محلی، بخشی از پیامدهای این حملات وحشیانه است که با هیچ توجیه امنیتی قابل جبران نیست.
امنیت دایمی و پایدار تنها از طریق همکاری منطقوی، تبادل اطلاعات، کنترول مشترک ساحات سرحدی و مذاکرات شفاف میان دولتها حاصل میشود. اقدامات الزامی شفاف برای کسب اعتماد دوجانبه و چندجانبه، با نظارت نهادهای بینالمللی، میتوانند راه های کم مصرف تر و انسانیتر برای مقابله با تهدیدات مشترک باشند. اما این حملات وحشیانه که یقیناً عکس العمل هایی قوای مسلح افغانستان را نیز در قبال خواهد داشت نه تنها روابط دیپلوماتیک میان دو کشور را که از حملات ماه اکتوبر بدینسو به شدت تیره گردیده تیره تر میسازد و شاید هم بهتر باشد که این مناسبات کاملاً قطع گردد، بلکه مردم کشور ما را به شدت بر علیهٔ پاکستان تحریک کرده که روابط مردمان کناره های سرحدبرمشکلات پاکستان افزوده ودر دراز مدت پیامد های ناگواری را در قبال خواهد داشت.
در نهایت، هر اقدام نظامی که به رنج غیرنظامیان و نقض اصول بنیادین حقوق بینالملل بینجامد، شایستهٔ تقبیح و نفرت است. ثبات و صلح در منطقهای که سالها از جنگ و خشونت رنج برده، نیازمند خویشتنداری، مسئولیتپذیری و ترجیح دیپلماسی بر زور است. تنها از این مسیر میتوان امید داشت که مردمان هر دو کشور، آیندهای امنتر و انسانیتر را تجربه کنند.