محترم محمد ولی
دو یادداشت !
افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان .
چاره اساسی و مستدام برای بهره گیری ازین موقعیت.
1 ـ این موقعیت عامل کشیده شدن افغانستان در معادلات جهانی و منطقوی بوده در زمان حاضر بر اهمیت موقعیت جیوپولیتیک ان بیشتر از قرون قبل افزوده است .
کشوری با چنین اهمیت جغرافیایی که اینده های رشد سریع اقتصادی را پیش رو دارد، ناگزیر است باارزش های جهانی وفق داده شود . سیر درمسیر انکشافات بعدی با حفظ ارزش های ملی و اعتقادی افغانستان جنگ زده رکن با اهمیت جلب کمک‌های خارجی غرض باز سازی کشور میباشد ، گرچه در وضعیت جاری تحکیم ثبات برای حفظ کشور مرجحتر است اما ثبات بدون پایه های مادی ـ تخنیکی مستدام بوده نمیتواند .
ثبات افغانستان تاثیر بزرگ بر رشد مناسبات اقتصادی ، سیاسی و تجاری با همسایه ها دارد و مایه نگرانی هیچ یک از همسایگان نمی‌باشد. پروژه های زیربنایی چون کاسا یکهزار ، تاپی ، تمدید جاده واخان ، پیشرفت کار کانال قوش تیپه و سرمایه گذاری های داخل و خارجی که اخبار انها پیوسته به نشر می‌رسد نشانه رشد دور نمایی اقتصادی بوده میتواند .
سوال چگونگی ثبات ، تحکیم مناسبات بیرونی و توانمند سازی مادی و تخنیکی کشور پس از گذشت 5 سال تحول جدید نزد پژوهشگران مطرح است و در مو د ابراز نظر های مثبت و منفی وجود دارد ؛
عده ای وضع موجود را یکسر نفی کرده می‌گویند در چنین حالت نه تحکیم ثبات مطرح میباشد و نه امکانات تاسبس و انکشاف پایه های مادی ـ تخنیکی .
طرح این عده بنابر تعصبات سمتی و محلی یا از دست دادن قدرت فاسد گذشته با دو مشکل مواجه است ؛ یکی غیر سراسری بودن و دیگری ی نفی وضعیت از طریق جنگ ، این هردو از لحاظ منافع مردم مردود ، تکراری و تجربه ناکام است .
عده ای از ابراز نظر کنندگان با عینیت تجارب اوضاع 5 سال قبل که کوته نظری محلی و قومی و پیامد های جنک را در نظر می‌گیرند به این باور اند که برای رفع هرگونه نقاضت های قومی و منطقوی و ختم کامل جنگ باید کار های اساسی و بنیادین بر مبنای موازین قانونی و تعاملات مثبت صورت گیرد . ازین جهت عنوان دوم که چاره اساسی و مستدام برای بهره گیری ازین موقعیت است مطرح میگردد .
2 ـ این اصل در محور افواهات، ابهامات و ایجاد تحرکات منفی نه چرخیده ،متکی بر واقعیت‌های زندگی معاصر جهانی است که اساس آنرا دولت سازی بر بنیاد مشروعیت تشکیل میدهد ، دولت متمرکز نیرومند با داشتن قوای مسلح مجهز با سلاح و وسایل تخنیکی مدرن . دولتی که بر سه پایه اجرائیوی، تقنینی و قضایی مستقل بنا یابد ، رسن محکم پیوند دهنده دولت با مردم، ارگانهای تشکیل دهنده با هم ، ذکر خطوط صریح سیاست خارجی ، صلاحیت‌های ارگان های اجرائیوی، تقنینی و قضایی و ارگان نظارت کننده بر تحقق قوانین باشد . البته همه بر بنیاد شریعت عمل خواهند کرد .
مشروعیت برخاسته از مردم که در ان مانند گذشته تقلب و تداخل قدرتمندان وجود نداشته و متکی بر قانون باشد میتواند بدون پراگندگی قدرت ، شیوع فساد ، دستیابی های بیرونی و اندیشه های مبتنی بر تفرقه و چند پارچگی کشور را در خط اساسی انکشاف ، تحکیم ثبات داخلی و اخذ موقعیت جهانی به حرکت درآورده انکشاف متوازن اقتصادی ، فرهنگی و اجتماعی را با سیاست خارجی غیر جانبدار مثبت و فعال و حسن همکاری متقابل جهانی و متطقوی به حرکت دراورده انکشاف متوازن اقتصادی ، فرهنگی و اجتماعی را با سیاست خارجی غیر جانبدار مثبت و فعال و حسن همکاری متقابل جهانی و متطقوی استقامت دهد .
تذکر جانبی :
افغانستان که در همسایگی شرقی ان دشمنی با سابقه پیدایش وجود دارد پیوسته متضرر از حوادثی میگردد که بر حفظ یگانگی ملی و رشد و انکشاف اقتصادی ان اثرات منفی بجا می‌گذارد ، چنانچه طی 50 سال اخیر این همسایگی بر همین منوال ادامه یافته است .
هر دولتی که در کشور که با پیشگیری سیاست مستقل داخلی و خارجی برسر اقتدار باشد با جراثیم برخاسته ازین زخم ناسور باید مجادله کند ، درین جدال که صبغه مقابله با مداخلات داخلی و موضعگیری های شیطنت آمیز خارجی میداشته باشد از موقف نیرومند ملی ( حمایت مردم و مشروعیت حقوقی ) و نقش فعال سیاست خارجی ( کسب همکاری منطقوی و جهانی ) صورت پذیر میباشد .
پس از 5 سال ، نمایندگی امارت اسلامی در فرمت ماسکو توانست به اتهامات چندین ساله پاکستان جواب مناسب بدهد و مانع خواست پاکستان در ذکر نام افغانستان به اتهام حمایت از تروریسم گردد، این اولین صدایی بود که طی این مدت علیه تخریبکاری و کشتار مراجع نظامی پاکستان در سطح یک گرد همایی منطقوی بلند شد و موثر هم بود . باید این تجربه انکشاف یابد تا در مجامع جهانی نیز نمایندگی های افغانستان مجال رفع ابهامات ایجاد شده از جانب پاکستان را داشته باشند . این کار جز از طریق دمسازی با موازین جهانی امکان پذیر نیست و این دمسازی متکی بر مشروعیت داخلی، رعایت اصول جهانی با در نظر داشت اعتقادات و عنعنات کشور بوده باعث مشروعیت جهانی میگردد .
خلاصه بیرون شدن از پوسته تنگ خود محوری سمت روشن در حال و اینده کشور را به حیث واحد دارای موقعیت فعال در جامعه جهانی جا میدهد.